ARM wraca do laptopów. Dlaczego producenci odchodzą od klasycznych procesorów x86

Zmieniły się priorytety użytkowników

To właśnie tutaj ARM zaczął wygrywać uwagę producentów. Nowoczesne układy ARM w laptopach są zwykle projektowane jako mocno zintegrowane SoC, czyli systemy łączące CPU, GPU, pamięć, kontrolery i NPU w jednej platformie. Taki projekt pomaga ograniczać straty energii i poprawia wydajność na wat, a to w laptopie ma często większe znaczenie niż sam wynik benchmarku.

Apple Silicon pokazał, że ARM w laptopie może mieć sens

Punktem zwrotnym był ruch Apple. W listopadzie 2020 roku firma pokazała pierwsze komputery Mac z układem M1 opartym na architekturze ARM. MacBook Air z M1 miał według Apple oferować do 15 godzin przeglądania sieci i do 18 godzin odtwarzania wideo, a przy tym pracować bez wentylatora. To był bardzo ważny sygnał dla całej branży: laptop oparty na ARM nie musi być kompromisem. Może być jednocześnie szybki, energooszczędny i cichy.

Apple później tylko umocniło ten kierunek. Nowszy układ M4 ma Neural Engine o wydajności 38 TOPS, co pokazuje, że ARM w laptopach zaczął być kojarzony nie tylko z baterią, ale też z lokalnym przetwarzaniem AI.

Windows też zaczął traktować ARM poważnie

Drugi ważny krok wykonał Microsoft. W maju 2024 roku firma uruchomiła kategorię Copilot+ PC, czyli nową klasę komputerów z Windows 11, w których wymagany jest NPU zdolny do pracy na poziomie 40+ TOPS. To ważna liczba, bo pokazuje, że AI przestało być dodatkiem marketingowym, a stało się elementem definiującym całą platformę sprzętową.

Pierwsza fala Copilot+ PC była bardzo mocno związana z układami ARM od Qualcommu. Procesory Snapdragon X Elite i Snapdragon X Plus oferują 45 TOPS na NPU i zostały oficjalnie ustawione jako platforma startowa dla pierwszej generacji tych urządzeń.

To nie był drobny ruch. Qualcomm podał później, że na początku 2025 roku miał już ponad 60 projektów laptopów w produkcji, a do 2026 roku liczba projektów miała przekroczyć 100. To pokazuje, że producenci OEM nie traktują już ARM jako pojedynczej niszy, lecz jako poważny segment rynku.

ARM wraca, bo dobrze łączy trzy rzeczy naraz

Dobrym przykładem są nowe Surface’y z układami Snapdragon. Oficjalne dane Microsoftu dla Surface Laptop 15" ze Snapdragon X Elite mówią o nawet 22 godzinach lokalnego odtwarzania wideo i do 15 godzin pracy w teście web browsing. To oczywiście wartości laboratoryjne, ale dobrze pokazują kierunek całej kategorii: laptop ma być nie tylko szybki, ale też realnie mobilny przez cały dzień.

AI PC napędzają zainteresowanie ARM, ale nie tylko ARM

To jednak nie jest historia o tym, że tylko ARM nadaje się do AI. Wręcz przeciwnie: boom na AI PC przyspieszył cały rynek, również po stronie x86. Intel w platformie Lunar Lake podaje NPU o wydajności do 48 TOPS, a AMD w rodzinie Ryzen AI 300 deklaruje do 50 TOPS na NPU. To oznacza, że x86 nie stoi w miejscu i też bardzo szybko dostosowuje się do nowych wymagań.

Dlatego lepiej mówić nie o "końcu x86", ale o tym, że ARM zmusił rynek do zmiany tempa. Producenci zaczęli szybciej inwestować w energooszczędne projekty, mocniejsze NPU i bardziej zintegrowane platformy, bo Apple i Qualcomm pokazali, że taki kierunek ma sens biznesowy.

Prognozy rynku pokazują, że ARM urośnie, ale nie zdominuje wszystkiego

Ważne są też liczby rynkowe. Według prognozy IDC rynek komputerów AI-enabled ma rosnąć w latach 2023–2028 ze średnim tempem 42,1% CAGR. Jednocześnie IDC szacuje, że ARM będzie odpowiadał za 17,6% dostaw AI-enabled PC w 2028 roku.

Największa zmiana to kompatybilność, a nie sama wydajność

To nie znaczy, że problem kompatybilności zniknął całkowicie. Nadal są programy specjalistyczne, sterowniki, część gier i niektóre narzędzia, które na x86 działają po prostu pewniej. Ale różnica względem sytuacji sprzed kilku lat jest ogromna. Dziś ARM w Windowsie nie jest już platformą, na której "nic nie działa", tylko platformą, na której "większość codziennych rzeczy działa, ale nie wszystko równie dobrze".

Czy ARM zastąpi Intela i AMD?

Wnioski

ARM wraca do laptopów, bo rynek bardzo się zmienił. Użytkownicy przestali patrzeć wyłącznie na sam procesor, a zaczęli oceniać cały komputer jako zestaw cech: baterię, hałas, temperatury, mobilność i obsługę AI. W takim świecie ARM przestał być egzotyczną ciekawostką, a stał się logiczną odpowiedzią na nowe potrzeby.

To jednak nie jest opowieść o końcu x86. To raczej historia o tym, że producenci laptopów przestają stawiać wszystko na jedną architekturę. W 2026 roku najbardziej prawdopodobny scenariusz wygląda tak: ARM będzie szybko rósł, ale obok x86, a nie zamiast niego.